บัญชีของฉัน
ออกจากระบบ
รายละเอียดแพ็กเกจ
โรค IPD คืออะไร ทำไมถึงอันตราย?
โรค IPD เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus pneumoniae (นิวโมคอคคัส) เชื้อนี้มักซ่อนตัวอยู่ในโพรงจมูกและลำคอ โดยสามารถติดต่อกันได้ง่ายผ่านการไอ จาม หรือสัมผัสละอองน้ำลาย คล้ายกับไข้หวัด
ความอันตรายคือ เมื่อเชื้อลุกลามเข้าสู่อวัยวะสำคัญ จะทำให้เกิดโรคร้ายแรง ได้แก่:
-
ปอดอักเสบ (Pneumonia): หอบเหนื่อย หายใจลำบาก ไข้สูง
-
เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Meningitis): ปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง ชัก อาจทำให้พิการทางสมอง
-
ติดเชื้อในกระแสเลือด (Bacteremia): ช็อกและอาจเสียชีวิตได้รวดเร็ว
เปรียบเทียบวัคซีน IPD 10 สายพันธุ์ และ 13 สายพันธุ์
วัคซีนป้องกันโรค IPD ชนิดคอนจูเกต (PCV - Pneumococcal Conjugate Vaccine) ที่นิยมใช้กันในปัจจุบัน แบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลัก ซึ่งมีความแตกต่างกันดังนี้
วัคซีน IPD ชนิด 10 สายพันธุ์ (PCV10)
ครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัส 10 สายพันธุ์ที่เป็นสาเหตุหลักของโรค นอกจากนี้ยังมีจุดเด่นในการนำโปรตีนของเชื้อ Haemophilus influenzae (NTHi) มาใช้เป็นตัวนำพา ทำให้มีผลพลอยได้ในการช่วยป้องกันโรคหูชั้นกลางอักเสบจากเชื้อ NTHi ได้ดีเยี่ยม มักแนะนำให้ฉีดในเด็กเล็กอายุตั้งแต่ 6 สัปดาห์ ถึง 5 ปี
วัคซีน IPD ชนิด 13 สายพันธุ์ (PCV13)
ครอบคลุมเชื้อนิวโมคอคคัส 13 สายพันธุ์ โดยเพิ่มสายพันธุ์ 3, 6A และ 19A เข้ามา จุดเด่นสำคัญคือการครอบคลุมสายพันธุ์ 19A ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่พบการดื้อยาปฏิชีวนะสูงและก่อให้เกิดโรครุนแรงในประเทศไทย วัคซีนชนิดนี้สามารถฉีดได้ทั้งในเด็กทารก เด็กโต ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ
ใครบ้างที่ "จำเป็น" ต้องได้รับวัคซีน IPD?
เด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี: โดยเฉพาะทารกแรกเกิดที่ภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่
ผู้สูงอายุวัย 65 ปีขึ้นไป: ประสิทธิภาพของระบบภูมิคุ้มกันที่ลดลงตามวัยทำให้เสี่ยงต่อปอดอักเสบติดเชื้อได้ง่าย
ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง: เช่น โรคหัวใจ โรคปอด (รวมถึงหอบหืด) โรคเบาหวาน โรคตับ และโรคไต
ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง: เช่น ผู้ติดเชื้อ HIV, ผู้ที่ถูกตัดม้าม, หรือผู้ที่รับย่อยากดภูมิคุ้มกัน
Q&A: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวัคซีน IPD
Q: เด็กทารกควรเริ่มฉีดวัคซีน IPD เข็มแรกเมื่ออายุเท่าไหร่?
A: สามารถเริ่มฉีดได้ตั้งแต่อายุ 2 เดือน โดยมักจะฉีดพร้อมกับวัคซีนรวมพื้นฐาน (คอตีบ ไอกรน บาดทะยัก) ตามตารางคือช่วงอายุ 2, 4, 6 เดือน และฉีดเข็มกระตุ้นอีกครั้งตอนอายุ 12-15 เดือน
Q: เคยฉีดแบบ 10 สายพันธุ์ไปแล้ว จะเปลี่ยนมาฉีดแบบ 13 สายพันธุ์ ได้หรือไม่?
A: สามารถทำได้ หากเด็กเคยได้รับวัคซีนแบบ 10 สายพันธุ์มาก่อน แล้วต้องการเพิ่มความคุ้มครองให้ครอบคลุมสายพันธุ์ 19A สามารถปรึกษากุมารแพทย์เพื่อพิจารณาฉีดวัคซีนแบบ 13 สายพันธุ์ เป็นเข็มกระตุ้นในช่วงอายุ 1 ปีขึ้นไปได้
Q: ผลข้างเคียงจากการฉีดวัคซีน IPD มีอะไรบ้าง?
A: โดยทั่วไปวัคซีนมีความปลอดภัยสูง ผลข้างเคียงที่พบบ่อยมักไม่รุนแรง เช่น มีไข้ต่ำๆ อาการบวมแดงหรือเจ็บปวดบริเวณที่ฉีด และอาจมีอาการงอแงหรือกินได้น้อยลงในเด็กเล็ก ซึ่งอาการเหล่านี้มักจะหายไปเองภายใน 1-2 วัน
Q: ผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง จำเป็นต้องฉีดหรือไม่?
A: สำหรับผู้ใหญ่อายุ 19-64 ปี ที่สุขภาพแข็งแรงและไม่มีโรคประจำตัว อาจจะยังไม่มีความจำเป็นต้องฉีด แต่หากคุณสูบบุหรี่จัด มีโรคประจำตัวเรื้อรัง หรือกำลังจะก้าวเข้าสู่วัย 65 ปี การฉีดวัคซีน IPD ถือเป็นการลงทุนเพื่อสุขภาพที่คุ้มค่ามาก
