นอนกรน เสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือไม่? สัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม

• การนอนกรนไม่ได้หมายความว่าจะเป็นโรคเสมอไป แต่การนอนกรนเสียงดัง ร่วมกับการหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ หรือมีอาการง่วงผิดปกติในเวลากลางวัน อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea: OSA)
• ภาวะนี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดสมอง และอุบัติเหตุจากการง่วงนอน
• การตรวจการนอนหลับ (Sleep Test) ช่วยให้แพทย์ประเมินความผิดปกติและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม

---

หลายคนคิดว่า "นอนกรนเป็นเรื่องปกติ" โดยเฉพาะเมื่ออายุมากขึ้นหรือมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น แต่ในบางกรณี การนอนกรนอาจเป็นเพียงสัญญาณหนึ่งของ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (OSA) ซึ่งเป็นความผิดปกติที่เกิดจากการอุดกั้นของทางเดินหายใจส่วนบนระหว่างการนอนหลับ

เมื่อทางเดินหายใจตีบหรือปิดเป็นช่วง ๆ ร่างกายจะได้รับออกซิเจนลดลง สมองจึงปลุกให้ตื่นเป็นระยะเพื่อกลับมาหายใจ แม้ผู้ป่วยจำนวนมากจะไม่รู้ตัว แต่คุณภาพการนอนจะลดลง และอาจส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาว

บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจว่า นอนกรนแบบไหนที่ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม และเมื่อใดที่ควรปรึกษาแพทย์

---

สารบัญ

1. นอนกรนเกิดจากอะไร
2. ภาวะหยุดหายใจขณะหลับคืออะไร
3. อาการที่ควรสังเกต
4. ใครบ้างที่มีความเสี่ยง
5. การตรวจ Sleep Test
6. วิธีการรักษา
7. คำถามที่พบบ่อย

---

นอนกรนเกิดจากอะไร?

เสียงกรนเกิดจากการสั่นของเนื้อเยื่อบริเวณทางเดินหายใจส่วนบน เมื่ออากาศผ่านช่องทางเดินหายใจที่แคบลงระหว่างการนอนหลับ

สาเหตุที่ทำให้เกิดการนอนกรน ได้แก่

• กล้ามเนื้อคอคลายตัวขณะหลับ
• น้ำหนักตัวเกินหรือโรคอ้วน
• ต่อมทอนซิลโต
• ลิ้นไก่หรือเพดานอ่อนยาว
• คัดจมูกจากภูมิแพ้หรือไซนัสอักเสบ
• ดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน
• นอนหงาย
• อายุที่มากขึ้น ซึ่งอาจทำให้กล้ามเนื้อบริเวณทางเดินหายใจหย่อนตัวมากขึ้น

ผู้ที่นอนกรนไม่ได้เป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับทุกคน แต่หากมีอาการร่วมอื่น ๆ ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม

---

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับคืออะไร?

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (OSA) คือ ภาวะที่ทางเดินหายใจส่วนบนตีบหรือปิดเป็นช่วง ๆ ระหว่างนอนหลับ ทำให้การหายใจลดลงหรือหยุดลงชั่วคราวหลายครั้งในหนึ่งคืน

เมื่อระดับออกซิเจนในเลือดลดลง สมองจะกระตุ้นให้ร่างกายตื่นขึ้นช่วงสั้น ๆ เพื่อกลับมาหายใจ ส่งผลให้การนอนหลับไม่มีคุณภาพ แม้ผู้ป่วยจะไม่รู้สึกตัวว่าตื่นหลายครั้งก็ตาม

---

อาการที่ควรสังเกต

อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่

ขณะนอนหลับ

• นอนกรนเสียงดังเป็นประจำ
• มีคนสังเกตว่าหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ
• สะดุ้งหรือสำลักขณะนอน
• นอนหลับไม่สนิท
• ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืนในบางราย

หลังตื่นนอน

• ปวดศีรษะตอนเช้า
• คอแห้ง
• รู้สึกพักผ่อนไม่เพียงพอ

ระหว่างวัน

• ง่วงนอนมากผิดปกติ
• สมาธิลดลง
• ความจำไม่ดี
• อ่อนเพลีย
• เผลอหลับระหว่างทำงานหรือขับรถ

---

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับอันตรายอย่างไร?

หากไม่ได้รับการรักษา ภาวะหยุดหายใจขณะหลับอาจเพิ่มความเสี่ยงของ

• ความดันโลหิตสูง
• โรคหัวใจและหลอดเลือด
• หัวใจเต้นผิดจังหวะ
• โรคหลอดเลือดสมอง
• เบาหวานชนิดที่ 2
• อุบัติเหตุจากการง่วงนอน

นอกจากนี้ ยังส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ประสิทธิภาพในการทำงาน และสุขภาพจิตในบางราย

---

ใครบ้างที่มีความเสี่ยง?

ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยง ได้แก่

• น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
• รอบคอใหญ่
• ผู้ชาย (พบได้บ่อยกว่า แต่ผู้หญิงก็สามารถเป็นได้)
• อายุที่เพิ่มขึ้น
• มีคนในครอบครัวเป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
• สูบบุหรี่
• ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ โดยเฉพาะก่อนนอน
• มีความผิดปกติของโครงสร้างใบหน้า ขากรรไกร หรือทางเดินหายใจ
• คัดจมูกเรื้อรังหรือโรคภูมิแพ้

Sleep Test คืออะไร?

Sleep Test หรือ การตรวจการนอนหลับ (Polysomnography) เป็นการตรวจที่ใช้ประเมินคุณภาพการนอนหลับและค้นหาความผิดปกติ เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ระหว่างการตรวจ จะมีการติดอุปกรณ์สำหรับบันทึกข้อมูลต่าง ๆ เช่น

• คลื่นสมอง (EEG)
• การเคลื่อนไหวของดวงตา
• การเต้นของหัวใจ
• ระดับออกซิเจนในเลือด
• การหายใจ
• การเคลื่อนไหวของทรวงอกและหน้าท้อง
• การเคลื่อนไหวของขา
• ระดับการนอนกรน

ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยความผิดปกติของการนอนหลับและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม

---

Sleep Test ต้องนอนโรงพยาบาลหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับชนิดของการตรวจ

1. ตรวจการนอนหลับในโรงพยาบาล (In-Lab Polysomnography)

เป็นการตรวจที่มีความละเอียดสูง โดยผู้ป่วยจะเข้าพักในห้องตรวจที่ออกแบบให้มีบรรยากาศใกล้เคียงกับห้องนอนทั่วไป และมีเจ้าหน้าที่ติดตามการตรวจตลอดคืน

เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการซับซ้อน หรือแพทย์ต้องการข้อมูลอย่างละเอียด

---

2. ตรวจการนอนหลับที่บ้าน (Home Sleep Apnea Test)

ในผู้ป่วยบางราย แพทย์อาจพิจารณาให้ตรวจที่บ้านด้วยอุปกรณ์เฉพาะ ซึ่งสะดวกและใช้สำหรับประเมินภาวะหยุดหายใจขณะหลับในผู้ที่เข้าเกณฑ์

การเลือกวิธีตรวจขึ้นอยู่กับอาการ ประวัติสุขภาพ และดุลยพินิจของแพทย์

---

ตรวจ Sleep Test เจ็บไหม?

หลายคนกังวลว่าการตรวจจะเจ็บหรือทำให้นอนไม่หลับ

ในความเป็นจริง

• ไม่มีการเจาะเลือด
• ไม่มีการฉีดยา
• ไม่มีการผ่าตัด
• ไม่มีความเจ็บปวดจากการตรวจ

อุปกรณ์ที่ติดตามร่างกายทำหน้าที่เพียงบันทึกข้อมูลระหว่างการนอนหลับเท่านั้น

---

หากพบภาวะหยุดหายใจขณะหลับ รักษาอย่างไร?

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค สาเหตุ และสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย

1. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

ผู้ที่มีอาการไม่รุนแรงอาจได้รับคำแนะนำ เช่น

• ลดน้ำหนัก
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน
• งดยานอนหลับบางชนิด หากไม่มีข้อบ่งชี้
• นอนตะแคงแทนการนอนหงาย
• รักษาโรคภูมิแพ้หรือภาวะคัดจมูก หากเป็นสาเหตุร่วม

---

2. เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (CPAP)

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) เป็นการรักษามาตรฐานสำหรับผู้ป่วยภาวะหยุดหายใจขณะหลับระดับปานกลางถึงรุนแรง

เครื่องจะส่งแรงดันอากาศผ่านหน้ากาก เพื่อช่วยให้ทางเดินหายใจเปิดตลอดการนอนหลับ ลดการหยุดหายใจและช่วยให้นอนหลับได้อย่างมีคุณภาพมากขึ้น

---

3. อุปกรณ์ในช่องปาก (Oral Appliance)

ทันตแพทย์อาจพิจารณาใช้อุปกรณ์ที่ช่วยปรับตำแหน่งขากรรไกรล่างหรือช่องทางเดินหายใจในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการไม่รุนแรงหรือไม่สามารถใช้ CPAP ได้

---

4. การผ่าตัด

ในผู้ป่วยบางรายที่มีความผิดปกติของโครงสร้างทางเดินหายใจ เช่น ต่อมทอนซิลโต หรือความผิดปกติของขากรรไกร แพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดตามข้อบ่งชี้

---

วิธีลดอาการนอนกรนเบื้องต้น

หากอาการนอนกรนยังไม่สัมพันธ์กับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ การปรับพฤติกรรมบางอย่างอาจช่วยได้ เช่น

• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
• หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน
• งดสูบบุหรี่
• นอนตะแคง
• รักษาอาการคัดจมูกหรือภูมิแพ้
• นอนหลับให้เพียงพอและเป็นเวลา

อย่างไรก็ตาม หากยังนอนกรนเสียงดังหรือมีอาการร่วมอื่น ๆ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์

---

Checklist คุณเสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือไม่?

ลองสำรวจตนเอง

☐ นอนกรนเสียงดังเป็นประจำ

☐ มีคนสังเกตว่าหยุดหายใจขณะนอน

☐ ง่วงมากในเวลากลางวัน

☐ ปวดศีรษะหลังตื่นนอน

☐ ตื่นมาไม่สดชื่น แม้นอนหลายชั่วโมง

☐ น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน

☐ ความดันโลหิตสูง

☐ รอบคอใหญ่

☐ เผลอหลับระหว่างดูทีวี ประชุม หรือขับรถ

หากมีหลายข้อ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความจำเป็นในการตรวจการนอนหลับ

เวลาให้บริการ

เปิดให้บริการทุกวัน
เวลา 08.00 – 17.00 น.

---

ติดต่อ

โทร 02-529-4533