สลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก (ESWL) ทางเลือกการรักษานิ่วโดยไม่ต้องผ่าตัด

นิ่วในไตและทางเดินปัสสาวะ เป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อย และอาจทำให้เกิดอาการปวดบริเวณเอวหรือหลัง ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะเป็นเลือด หรือหากก้อนนิ่วอุดกั้นทางเดินปัสสาวะ อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้

ปัจจุบันมีทางเลือกในการรักษาหลายรูปแบบ หนึ่งในวิธีที่ได้รับความนิยมคือ การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทกจากภายนอกร่างกาย หรือ ESWL (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy) ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัด โดยใช้คลื่นกระแทกพุ่งไปยังตำแหน่งของก้อนนิ่วเพื่อทำให้ก้อนนิ่วแตกออกเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วให้ร่างกายขับออกทางปัสสาวะ

ESWL คืออะไร?

ESWL ย่อมาจาก Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy เป็นการรักษานิ่วโดยใช้คลื่นกระแทกพลังงานสูงจากเครื่องมือภายนอกร่างกาย ส่งผ่านเข้าสู่ร่างกายและเล็งไปยังก้อนนิ่วอย่างแม่นยำ

คลื่นกระแทกจะช่วยทำให้ก้อนนิ่วแตกเป็นชิ้นเล็กลง จากนั้นชิ้นส่วนนิ่วจะค่อย ๆ ถูกขับออกมากับปัสสาวะตามธรรมชาติ

ข้อดีสำคัญคือ ไม่จำเป็นต้องเปิดแผลผ่าตัด และเป็นหนึ่งในทางเลือกการรักษาแบบแผลน้อยหรือไม่ต้องมีแผลภายนอก

ใครบ้างที่อาจเหมาะกับการรักษาด้วย ESWL?

ESWL อาจเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่มีนิ่วในไตหรือทางเดินปัสสาวะ โดยแพทย์จะประเมินจากหลายปัจจัย เช่น

• ขนาดและตำแหน่งของก้อนนิ่ว
• จำนวนก้อนนิ่ว
• ความแข็งหรือองค์ประกอบของนิ่ว
• ลักษณะทางเดินปัสสาวะ
• สุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย
• มีภาวะอุดตันหรือติดเชื้อร่วมด้วยหรือไม่

ดังนั้น ไม่ใช่ผู้ป่วยนิ่วทุกคนจะเหมาะกับ ESWL แพทย์อาจเลือกวิธีอื่นหากก้อนนิ่วมีขนาดใหญ่ ตำแหน่งไม่เหมาะสม หรือมีปัจจัยที่ทำให้การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทกมีโอกาสสำเร็จน้อยลง

ขั้นตอนการสลายนิ่วด้วย ESWL

โดยทั่วไปกระบวนการรักษาจะประกอบด้วย

1. ตรวจประเมินก่อนการรักษา
แพทย์จะตรวจและประเมินตำแหน่ง ขนาด และลักษณะของก้อนนิ่วด้วยการตรวจที่เหมาะสม เพื่อวางแผนการรักษา

2. จัดตำแหน่งผู้ป่วย
ผู้ป่วยจะอยู่ในท่าที่สามารถส่งคลื่นกระแทกไปยังก้อนนิ่วได้อย่างเหมาะสม

3. เล็งตำแหน่งก้อนนิ่ว
แพทย์จะใช้การตรวจทางภาพ เช่น X-ray หรืออัลตราซาวด์ ตามความเหมาะสม เพื่อช่วยระบุตำแหน่งของก้อนนิ่ว

4. ส่งคลื่นกระแทกไปยังก้อนนิ่ว
เครื่อง ESWL จะส่งคลื่นกระแทกไปยังตำแหน่งของก้อนนิ่ว เพื่อทำให้ก้อนนิ่วแตกออกเป็นชิ้นเล็ก ๆ

5. ขับเศษนิ่วออกทางปัสสาวะ
หลังการรักษา เศษนิ่วจะค่อย ๆ เคลื่อนผ่านทางเดินปัสสาวะและถูกขับออกมากับปัสสาวะ

ในบางรายอาจจำเป็นต้องได้รับการรักษามากกว่าหนึ่งครั้ง ขึ้นอยู่กับขนาด ความแข็ง และการตอบสนองของก้อนนิ่วต่อการรักษา

ข้อดีของ ESWL

• ไม่ต้องผ่าตัดเปิดแผล
• ลดการบอบช้ำของเนื้อเยื่อ
• สามารถใช้เป็นทางเลือกในการรักษานิ่วในไตและทางเดินปัสสาวะบางกรณี
• หลังการรักษา ร่างกายสามารถขับเศษนิ่วออกทางปัสสาวะได้
• ในหลายกรณีสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ค่อนข้างเร็ว

อย่างไรก็ตาม ผลการรักษาขึ้นอยู่กับลักษณะของก้อนนิ่วและสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละราย แพทย์จะเป็นผู้ประเมินวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุด

หลังทำ ESWL ต้องดูแลตัวเองอย่างไร?

หลังการรักษา ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดหรือไม่สบายบริเวณหลัง และอาจพบเลือดปนในปัสสาวะได้ในช่วงแรก รวมถึงอาจรู้สึกเจ็บขณะเศษนิ่วเคลื่อนผ่านทางเดินปัสสาวะ

ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด และดื่มน้ำตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อช่วยให้เศษนิ่วสามารถเคลื่อนผ่านทางเดินปัสสาวะได้

หากมีอาการ ปวดรุนแรง ไข้ หนาวสั่น คลื่นไส้อาเจียน หรือรู้สึกไม่สบายอย่างมาก ควรรีบพบแพทย์ เนื่องจากอาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อหรือการอุดตันของทางเดินปัสสาวะ

Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ESWL

Q: ESWL เจ็บไหม?

A: ระหว่างการรักษาอาจรู้สึกเจ็บหรือไม่สบายจากคลื่นกระแทกได้ ระดับความรู้สึกแตกต่างกันในแต่ละคน แพทย์อาจพิจารณาให้ยาเพื่อช่วยลดอาการปวดหรือทำให้ผ่อนคลายตามความเหมาะสม

Q: ทำ ESWL แล้วนิ่วจะหายทันทีหรือไม่?

A: ไม่จำเป็นเสมอไป หลังคลื่นกระแทกทำให้นิ่วแตก เศษนิ่วจะต้องใช้เวลาในการเคลื่อนผ่านทางเดินปัสสาวะและถูกขับออกจากร่างกาย และบางรายอาจต้องทำการรักษาซ้ำหรือใช้วิธีอื่นเพิ่มเติม

Q: หลังทำ ESWL ปัสสาวะเป็นเลือดได้หรือไม่?

A: สามารถเกิดขึ้นได้หลังการรักษา และโดยทั่วไปอาจพบเลือดปนในปัสสาวะในช่วงระยะหนึ่ง แต่หากมีเลือดออกมาก อาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรติดต่อแพทย์ทันที

Q: ทุกคนที่เป็นนิ่วสามารถทำ ESWL ได้หรือไม่?

A: ไม่ใช่ทุกคน แพทย์จะพิจารณาจากขนาด ตำแหน่ง และลักษณะของนิ่ว รวมถึงสุขภาพของผู้ป่วยและปัจจัยอื่น ๆ ก่อนเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสม

Q: หากรับประทานยาละลายลิ่มเลือด สามารถทำ ESWL ได้หรือไม่?

A: ผู้ที่รับประทานยาต้านเกล็ดเลือดหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น Aspirin, Clopidogrel หรือยาบางชนิด อาจต้องได้รับการประเมินและปรับยาโดยแพทย์ก่อนทำ ESWL ไม่ควรหยุดยาเอง

Q: ESWL ต่างจากการผ่าตัดนิ่วอย่างไร?

A: ESWL ใช้คลื่นกระแทกจากภายนอกร่างกายเพื่อทำให้นิ่วแตก โดยไม่ต้องเปิดแผล ส่วนการรักษาด้วยการส่องกล้องหรือการผ่าตัดจะใช้เครื่องมือเข้าไปจัดการกับก้อนนิ่วโดยตรง แพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมตามขนาด ตำแหน่ง และลักษณะของนิ่ว

อย่าปล่อยให้นิ่วรบกวนชีวิต

หากมีอาการปวดเอว ปวดหลัง ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะเป็นเลือด หรือสงสัยว่ามีนิ่วในไตและทางเดินปัสสาวะ ควรเข้ารับการตรวจเพื่อประเมินสาเหตุและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

ศูนย์ศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ศรีบุรินทร์ ให้บริการดูแลปัญหาระบบทางเดินปัสสาวะ รวมถึงการรักษานิ่วด้วย ESWL (Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy) และการรักษานิ่วด้วยเทคนิคผ่านกล้อง โดยทีมแพทย์ด้านระบบทางเดินปัสสาวะ

นัดหมายหรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
📞 โทร. 053-910-999 ต่อ 118

โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ศรีบุรินทร์
111/5 ถนนเอเชีย 1 หมู่ 13 ตำบลสันทราย อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย 57000

เพราะการรักษานิ่วที่เหมาะสม เริ่มต้นจากการตรวจและประเมินโดยแพทย์เฉพาะทาง